ՆՅՈՒԹԻ ԱԳՐԵԳԱՏԱՅԻՆ ՎԻՃԱԿՆԵՐԻ ՓՈՓՈԽՈՒԹՅՈՒՆԸ.

1Ի՞նչ ագրեգատային վիճակներում կարող է լինել նյութը:

Պինդ վիճակ

  • Ունի հաստատուն ձև և ծավալ
  • Օրինակ՝ քար, մետաղ

2. Հեղուկ վիճակ

  • Ունի հաստատուն ծավալ, բայց չունի հաստատուն ձև
  • Օրինակ՝ ջուր, յուղ

Գազային վիճակ

  • Չունի ոչ հաստատուն ձև, ոչ էլ ծավալ
  • Օրինակ՝ օդ, թթվածին

2Որո՞նք են ջրի ագրեգատային վիճակները: 

Պինդ վիճակ

  • Ջուրը սառչելով դառնում է սառույց
  • Ունի հաստատուն ձև և ծավալ

2. Հեղուկ վիճակ

  • Սա ջրի սովորական վիճակն է
  • Ունի հաստատուն ծավալ, բայց ընդունում է տարայի ձևը

3. Գազային վիճակ (ջրի գոլորշի)

  • Ստացվում է, երբ ջուրը գոլորշիանում է
  • Չունի ոչ հաստատուն ձև, ոչ էլ ծավալ

3Ինչո՞վ են բնորոշվում նյութի այս կամ այն ագրեգատային վիճակները: 

Նյութի այս կամ այն ագրեգատային վիճակները բնորոշվում են հիմնականում նրա մասնիկների դասավորվածությամբ, շարժումով և փոխազդեցությամբ։

4Թվարկե՛ք բոլոր հնարավոր պրոցեսները, որոնց դեպքում նյութը մի ագրեգատային վիճակից անցնում է մեկ ուրիշի:

Պինդ ↔ Հեղուկ

  • Հալում — պինդից → հեղուկ
  • Կարծրացում (կամ սառեցում) — հեղուկից → պինդ

 Հեղուկ ↔ Գազ

  • Գոլորշիացում (կամ եռում) — հեղուկից → գազ
  • Խտացում — գազից → հեղուկ

 Պինդ ↔ Գազ

  • Սուբլիմացիա — պինդից → գազ (առանց հեղուկ դառնալու)
  • Դեսուբլիմացիա (կամ նստեցում) — գազից → պինդ

5Բերե՛ք սուբլիմացիայի օրինակներ:

  • Չոր սառույց 
    Սովորական պայմաններում անմիջապես «գոլորշիանում» է՝ առանց հալվելու
  • Յոդ
    Տաքացնելիս տալիս է մանուշակագույն գոլորշիներ՝ շրջանցելով հեղուկ վիճակը

6Ագրեգատային փոխակերպումների ի՞նչ գործնական կիրառություններ գիտեք:

Սառեցում և հալում

  • Սննդի պահպանում՝

7Ո՞ր պրոցեսն է կոչվում հալում:

Սառույցը տաքացնելիս վերածվում է ջրի

8Ո՞ր պրոցեսն է կոչվում պնդացում կամ ի՞նչ է բյուրեղացումը:

Պնդացում կոչվում է այն պրոցեսը, երբ նյութը հեղուկ վիճակից անցնում է պինդ վիճակի։

9Ո՞ր ջերմաստիճանում է նյութը հալվում և պնդանում?

Ջուրը հալվում և պնդանում է 0°C ջերմաստիճանում

10Ի՞նչ է հալման ջերմատիճանը: Նյութի հալման կամ բյուրեղացման ժամանակ ի՞նչ է կատարվում նրա ջերմաստիճանի հետ:

Հալման ջերմաստիճան կոչվում է այն ջերմաստիճանը, որի դեպքում նյութը պինդ վիճակից անցնում է հեղուկ վիճակի։

11Ինչի՞ են հավասար սառույցի, անագի, պղնձի հալման ջերմաստիճանները:

Հալման ջերմաստիճաններ

  • Սառույց (ջուր)0 °C
  • Անագ → մոտ 327 °C
  • Պղինձ → մոտ 1085 °C

12Ո՞ր ջերմաստիճանում են պնդանում հեղուկ ազոտը, սնդիկը, հալեցրած ոսկին:

  • Հեղուկ ազոտ → −210 °C
  • Սնդիկ  → 327 °C
  • Հալեցրած ոսկի  → 1064 °C

13Ինչո՞ւ են ձմռանը թռչունները նստում գետերն ու լճերը ծածկող սառույցի վրա։

Ջերմության մեկուսացում

Անվտանգություն

Ունիվերսալ նստատեղ

Անեկդոտներ Լոռվա կյանքից

Գիշերը գողերը մի լոռըցու գոմի պատը քանդում են և կովը հանում այնտեղից։ Առավոտը տիրոջ հետ հավաքվում է ժողովուրդը և խորհուրդ են անում, թե ո՞վ կլինի տարած, բայց չեն իմանում։ Վերջապես վճռում են քյոխվին դիմել։ Գալիս է քյոխվեն, նայում, գլուխը պտտում ու հավաքված ամբոխին հանդիմանելով մարգարեանում է՝ «ըրմանըմ եմ ես ձեզանից, բա մարթիկ չեք, հաց չեք ուտըմ, էս ինչ դժար իմանալու բան ա, ով որ էս պատը քանդել ա նա կլի տարած»։– Ա՛յ, այ, որ ասի քյոխվեն կգիդենա, դարձան միմյանց կանգնողներ

Մի լոռըցի ձայն է տալիս խոզարածին– հե՜յ՜յ՜, Սարո, Սարո՜ո՜. ադա, չալ մերունը դվեր արա, դվեր արա՛։

– Ադա ո՞ր չալ մերունը, ո՜ր։

– Էն որ աճարկուտումը առչը բռնել էր։

– Ընչի մհար դվեր անեմ, ընչի՞։

– Ադա պապը մեռել ա ժամ անենք, ժա՜մ, ժա՜մ։

– Ադա խի ա մեռե՜լ։

– Բլդրղան ա կերել, բլղրղա՜ն։

Մի աղքատ լոռըցի, «կալոցին» բարեկամից մի եզն է խնդրում՝ յուր ունեցած մի եզի հետ լծելու, որ կալերը կալսելուց հետո կրկին վերադարձնե։ Բարեկամը չէ մերժում։ Աղքատը մի կորեկի արտ է ունենում, մի օր գնում է տեսնում, որ տրորած ու կերած է արտը. «Անպատճառ արջն է արել»,— մտածում է ինքն իրան և գալիս հրացանը վերցնում, գնում թաքնվում արտում, որ արջին սպանի։ Գիշերը տեսնում է, որ արջը մտավ արտը և սկսեց ուտել ու տրորել, արձակում է հրացանը, գնդակահար արջը ընկնում է։ Իսկ ինքը մտածելով, թե չիցէ վիրավորված լինի արջը ու վնաս տա իրեն, սկսում է փախչել։ Առավոտը՝ գնում է տեսնում, որ յուր բարեկամից խնդրած եզն է սպանել։

***Լոռըցին ու աշտարակցին հնձում էին միասին։ Ճաշի ժամանակ մածուն բերին հնձվորների համար, որոնք մածնաբրթուճը պատրաստելուց հետո տեսան, որ գդալը մի հատ է երկուսի տեղ։ Գդալակոզի–գդալփոխ անելու լոռըցին չհամաձայնեց, ասելով, ես գդալով կուտեմ, դու ձեռքով կեր։ Ի վերջո վճռեցին, որ յուրաքանչյուրը իրենց գյուղերից յոթի անունը տան միմյանց ետևից, ով որ շուտ ասե՝ գդալը տան նրան,– լոռըցին վերա տվեց– դսեղ, Ուցուն, Մարց, Ագարակ, Բերդ, Ամրակից, Գյուլաքարակ, խաշըղի բելա գյարաք (գդալը դեսն արա)։ Աշտարակցին չէր հասել կեսը՝ որ լոռըցին լպստեց թասը։ Բայց այս անեկդոտը աշտարակցին պատմում է ուրիշ կերպով․ վեճը միևնույն առարկայի վերա է– միայն այս դեպքում հաղթողը աշտարակցին է։ Աշտարակցիները հայտնի են իրենց ճարպիկ լեզվով և սրամտությամբ։ Մեր իմացած դեպքում աշտարակցին վերա է տալիս՝ Ուշի, Օշական, Փարբի, Բյուրական, Թալին, Թալիշ, Մաստարա, գդալի պոչը դեսն արա։

***Մի լոռըցի գալիս է քաղաք և տեսնում է, որ բոլորն էլ զարդարված են, երբ վերադառնում է, զարմացած պատմում է հայրենակիցներին.

– Պաա՛, պա՛, պա՛, ձեզ մատաղ, քաղկցիք չիմ էլ նոր են հրսանիք էլել։

***Լոռըցի տիրացուին պարտամուրհակ (թամասուկ) տվին կարդալու և նա այսպես ասեց.

– «Սիրելի հայր իմ, շատ սիրով»․․․ – Ինչ ես կարթըմ տիրացու, ահրըմ էս թամասուկ ա,– ընդհատեց տվողը։

– Հեր օխնած, դե ասա՛ թամասուկ ա որ թամասուկավարի կարթամ է՛,–հանդիմանեց տիրացուն և սկսեց թամասուկավարի կարդալ։

Домашнее задание

1.Дополните предложения словами и словосочетаниями из скобок в нужной форме.

1. (конец девятнадцатого века) Французские войска высадились в Мексике … . 2. (триста лет) Колониальная политика Франции продолжалась . . . . 3. (несколько недель) Жан Шамет пробыл в Мексике … . 4. (болезнь, несколько недель) Его отправили во Францию . . . . 5. (месяц) Они плыли на пароходе через океан . . . . 6. (два месяца) В Руан они попали … . 7. (несколько лет) В Руане они расстались,как думал Шамет, навсегда, но встретились ….

  • Французские войска высадились в Мексике в конце девятнадцатого века.

  • Колониальная политика Франции продолжалась триста лет.

  • Жан Шамет пробыл в Мексике несколько недель.

  • Его отправили во Францию из-за болезни на несколько недель.

  • Они плыли на пароходе через океан месяц.

  • В Руан они попали через два месяца.

  • В Руане они расстались, как думал Шамет, навсегда, но встретились через несколько лет.

2.Передайте содержание двух простых предложений одним сложным, используя союзы когда, пока, пока не, после того как, с тех пор как, до того как, прежде чем.

 1.Они плыли на теплоходе через океан. Стояла страшная жара.2.В Руане они расстались. Шамет часто вспоминал девочку. 3. Они расстались в Руане. Прошло много лет. 4. Шамет встретился со взрослой Сюзанной. Прошло более десяти трудных лет. 5. Сюзанна жила в его квартире. Он был счастлив. 6. Сюзанна уехала со своим актерoм. Шамет решил сделать для неё золотую розу. 7. Шамет решил не встречаться  с Сюзанной. Роза будет готова. 8 . Роза наконец была готова. Шамет стал искать Сюзанну. 9. Он узнал, что Сюзанна уехала в Америку. Он заболел. 10. Он болел. К нему приходил ювелир.

  • Когда они плыли на теплоходе через океан, стояла страшная жара.

  • После того как они расстались в Руане, Шамет часто вспоминал девочку.

  • С тех пор как они расстались в Руане, прошло много лет.

  • После того как Шамет встретился со взрослой Сюзанной, прошло более десяти трудных лет.

  • Пока Сюзанна жила в его квартире, он был счастлив.

  • После того как Сюзанна уехала со своим актёром, Шамет решил сделать для неё золотую розу.

  • Шамет решил не встречаться с Сюзанной, пока не будет готова роза.

  • После того как роза наконец была готова, Шамет стал искать Сюзанну.

  • После того как он узнал, что Сюзанна уехала в Америку, он заболел.

  • Пока он болел, к нему приходил ювелир.

Զաբուղոն

Սկզբում Վասիլիկը իրեն շատ երջանիկ էր զգում։ Նա գաղտնի սիրում էր Զաբուղոյին, և թվում էր, թե իր բախտը շատ լավ է։ Բայց նրա սերը գաղտնի էր, և ոչ ոք դրա մասին չէր գիտեր։ Վասիլիկը այնպիսի մարդ էր, ով ուզում էր, որ ուրիշ մարդիկ էլ տեսնեն իր երջանկությունը։ Նա սիրում էր, որ մարդիկ իրեն նայեն և հիանան իրենով։ Այդ պատճառով մի ժամանակ անց նա սկսեց մտածել, որ իր երջանկությունը կարծես փակված ադամանդ լինի, որը ոչ ոք չի տեսնում։

Մի օր մի ուրիշ տղա եկավ և առաջարկեց ամուսնանալ Վասիլիկի հետ։ Այդ ժամանակ Վասիլիկը սկսեց մտածել, թե ինչ պիտի լինի իր և Զաբուղոյի սիրո վերջը։ Նա հարցնում էր Զաբուղոյին, բայց Զաբուղոն այդ մասին շատ չէր մտածում։ Նա պարզապես ուզում էր, որ ամեն ինչ մնա նույնը։ Վասիլիկը դժգոհ էր դրանից և վերջում մի վատ բան արեց․ նա ոստիկաններին կանչեց, և Զաբուղոյին բռնեցին ու տարան բանտ։

Բանտում կյանքը շատ դժվար էր։ Այնտեղ բարձր քարե պատեր կային և երկաթե դռներ։ Բանտարկյալները տարիներով մնում էին այնտեղ և սպասում էին իրենց ազատությանը։ Զաբուղոն էլ այնտեղ էր, բայց նա միշտ մտածում էր փախչելու մասին, որովհետև ուզում էր դուրս գալ և տեսնել Վասիլիկին։

Նա մի քանի անգամ փորձեց փախչել, բայց բռնվեց։ Վերջում մի գիշեր նրան հաջողվեց փախչել։ Նա անմիջապես վերադարձավ գյուղ, որովհետև ուզում էր գտնել Վասիլիկին։ Նա հավատում էր, որ Վասիլիկը դեռ սիրում է իրեն և սպասում է նրան։

Բայց երբ նա գնաց Վասիլիկի տուն, տեսավ, որ Վասիլիկը արդեն ուրիշ տղայի հետ է։ Այդ ժամանակ Զաբուղոն շատ ցավեց։ Նա նույնիսկ մի պահ մտածեց վրեժ լուծելու մասին, բայց հետո մտածեց, որ դա ճիշտ չէ և դուրս եկավ։

Նա ամբողջ գիշեր քայլում էր փողոցներով և չէր հասկանում, թե ինչ անի։ Վերջում նա հասկացավ, որ իր ազատությունը արդեն ոչ մի բան չի նշանակում։ Այդ պատճառով առավոտյան նա գնաց նորից նույն բանտի մոտ, և պահակները նրան ներս տարան։ Զաբուղոն կրկին մնաց բանտում։

Ինչ է իշխանությունը

Իշխանությունը նշանակում է ազդելու, ղեկավարելու կամ որոշումներ ընդունելու ուժ և իրավունք։ Երբ ասում ենք, որ ինչ-որ մեկը ունի իշխանություն, դա նշանակում է, որ նա կարող է ազդել մարդկանց վրա կամ ղեկավարել ինչ-որ բան։

Օրինակ՝ մենք հաճախ լսում ենք, որ «նա մեծ իշխանություն ունի» կամ «նա մտել է իշխանության մեջ»։ Այսպիսի խոսքերում իշխանությունը սովորաբար վերաբերում է պետության կառավարմանը։ Այսինքն՝ մարդիկ, ովքեր ղեկավարում են երկիրը, ընդունում են օրենքներ և որոշումներ։

Բայց իշխանությունը կարող է ունենալ նաև ավելի լայն իմաստ։ Օրինակ՝ ընտանիքում նույնպես կա որոշակի իշխանություն։ Ծնողները՝ մայրիկը և հայրիկը, ունեն իշխանություն երեխաների նկատմամբ, որովհետև նրանք են խնամում, դաստիարակում և որոշումներ ընդունում ընտանիքում։ Նույն կերպ երբեմն տատիկը կամ պապիկը նույնպես կարող են մեծ ազդեցություն ունենալ ընտանիքում, և մարդիկ լսում են նրանց խոսքը։

Домашнее задание

1.Дополните предложения словами и словосочетаниями из скобок в нужной форме.

1. (конец девятнадцатого века) Французские войска высадились в Мексике … . 2. (триста лет) Колониальная политика Франции продолжалась . . . . 3. (несколько недель) Жан Шамет пробыл в Мексике … . 4. (болезнь, несколько недель) Его отправили во Францию . . . . 5. (месяц) Они плыли на пароходе через океан . . . . 6. (два месяца) В Руан они попали … . 7. (несколько лет) В Руане они расстались,как думал Шамет, навсегда, но встретились ….

 

  • Французские войска высадились в Мексике в конце девятнадцатого века.

  • Колониальная политика Франции продолжалась триста лет.

  • Жан Шамет пробыл в Мексике несколько недель.

  • Его отправили во Францию из-за болезни через несколько недель.

  • Они плыли на пароходе через океан месяц.

  • В Руан они попали через два месяца.

  • В Руане они расстались, как думал Шамет, навсегда, но встретились через несколько лет.

2.Передайте содержание двух простых предложений одним сложным, используя союзы когда, пока, пока не, после того как, с тех пор как, до того как, прежде чем.

 1.Они плыли на теплоходе через океан. Стояла страшная жара.2.В Руане они расстались. Шамет часто вспоминал девочку. 3. Они расстались в Руане. Прошло много лет. 4. Шамет встретился со взрослой Сюзанной. Прошло более десяти трудных лет. 5. Сюзанна жила в его квартире. Он был счастлив. 6. Сюзанна уехала со своим актерoм. Шамет решил сделать для неё золотую розу. 7. Шамет решил не встречаться  с Сюзанной. Роза будет готова. 8 . Роза наконец была готова. Шамет стал искать Сюзанну. 9. Он узнал, что Сюзанна уехала в Америку. Он заболел. 10. Он болел. К нему приходил ювелир.

  • Когда они плыли на теплоходе через океан, стояла страшная жара.

  • После того как они расстались в Руане, Шамет часто вспоминал девочку.

  • С тех пор как они расстались в Руане, прошло много лет.

  • Когда Шамет встретился со взрослой Сюзанной, прошло более десяти трудных лет.

  • Пока Сюзанна жила в его квартире, он был счастлив.

  • После того как Сюзанна уехала со своим актёром, Шамет решил сделать для неё золотую розу.

  • Шамет решил не встречаться с Сюзанной, пока не будет готова роза.

  • После того как роза наконец была готова, Шамет стал искать Сюзанну.

  • После того как он узнал, что Сюзанна уехала в Америку, он заболел.

  • Пока он болел, к нему приходил ювелир.

Կապը որպես խոսքի մաս

Կապերն ինքնուրույն գործածություն չունեն և առանձին վերցրած նախադասության անդամ չեն դառնում։ Կապը նաև չի ստանում որևէ հարց։ Կապերն արտահայտում են հոլովական իմաստներ՝ կատարելով հոլովական վերջավորությունների դեր։ Օրինակ՝ դրված է սեղանին ասելու փոխարեն կարող ենք ասել նաև՝ դրված է սեղանի վրա: Կապերը նաև չունեն նյութական իմաստ, այլ միայն՝ քերականական։ Կապերը կարող են դրվել կապվող բառից առաջ կամ հետո։ Ըստ այդմ էլ լինում են երեք տեսակի՝
նախադրություններ (երբ դրվում են կապվող բառից առաջ) օրինակ՝ առանց ինձ, դեպի տուն, նախքան գալը, մինչև գալը և այլն։
Հետադրություններ (երբ դրվում են կապվող բառից հետո) օրինակ՝ քեզնից զատ, գալուց առաջ, տոնի առթիվ, տան համար, աթոռի վրա և այլն
Երկդրություններ (կարող են դրվել թե՛ կապվող բառից առաջ, թե՛ հետո) օրինակ՝ բացի դրանից, դրանից բացի,շնորհիվ նրա, նրա շնորհիվ։

Կապական բառեր

Կան գոյականներ, ածականներ, մակբայներ, որոնք հաճախ որպես կապ են գործածվում:

Առաջադրանքներ

  • Գտի՛ր կապերը։

Դու անհոգ նայեցիր ինձ վրա
Ու անցար քո խաղով կանացի (Վահան Տերյան)

Այնպես անխինդ են և նման լացին
Երգերն իմ երկրի, այնպես տխրագին։(Վահան Տերյան)

Եվ քարավանը Աբու-Լալայի , աղբյուրի նման մեղմ կարկաչելով։ (Ավետիք Իսահակյան)

Հյուսվելով անծիր ճանապարհի հետ՝ լուռ թախծում էր նա գիշեր ու ցերեկ։ (Ավետիք Իսահակյան)

Եթե լուսնի տակ մի խորշ պիտ գտնեմ։ (Ավետիք Իսահակյան)

  • Բառարանի օգնությամբ բացատրի՛ր քարավան և անծիր, խինդ, խորշ բառերը։
    Քարավան խոշոր կենդանիներով կամ մարդկանցով կազմված ճանապարհորդական շարասյուն
    Անծիր -ոչ մշակված, վայրի, բնական։
  • Ընդգծված բառերը ենթարկիր բառակազմական վերլուծության՝ նշելով կազմությունը (պարզ, բարդ, ածանցավոր, բարդածանցավոր)։
    անհոգ, անծիր, կանացի, ցերեկ,

Անհոգ

  •  Բառի տեսակ՝ ածական
  • Կազմություն՝ ածանցավոր

Անծիր

  • Բառի տեսակ՝ ածական

  • Կազմություն՝ ածանցավոր

Կանացի

  • Բառի տեսակ՝ ածական

  • Կազմություն՝ ածանցավոր

Ցերեկ

  • Բառի տեսակ՝ գոյական

  • Կազմություն՝ պարզ

  • Վերոնշյալ նախադասություններից դու՛րս գրիր դերանունները։

Անհոգ քայլում էր անծիր ճանապարհով, կանացի ժպիտով ցերեկվա լույսի տակ

  • աղջիկը – հիմնական դերակատար, ով քայլում էր։

Այլ բառերը՝ անհոգ, անծիր, կանացի, ցերեկ – դերանուններ չեն, դրանք ածականներ կամ գոյականներ են՝ նկարագրող կամ ժամանակ/տեղ ցույց տվող։

Տեսակարար ջերմունակություն. Ջերմային հաշվեկշռի հավասարումը.

  1. Մարմինների ո՞ր հատկությունն է բնութագրում տեսակարար ջերմունակությունը:

    Տեսակարար ջերմունակությունը բնութագրում է մարմնի ջերմություն կլանելու կամ ջերմություն տալու հատկությունը։

  2. Ո՞ր ֆիզիկական մեծությունն են անվանում ( նյութի) տեսակարար ջերմունակություն:
    Նյութի տեսակարար ջերմունակություն են անվանում այն ֆիզիկական մեծությունը, որը ցույց է տալիս, թե որքան ջերմություն է անհրաժեշտ, որպեսզի 1 կգ նյութի ջերմաստիճանը բարձրանա 1°C-ով

    3. Ի՞նչ է ցույց տալիս տեսակարար ջերմունակությունը:
    Տեսակարար ջերմունակությունը ցույց է տալիս, թե ինչքան ջերմություն է անհրաժեշտ, որպեսզի 1 կգ նյութի ջերմաստիճանը փոխվի 1°C-ով
  3. Ի՞նչ միավորով է չափվում տեսակարար ջերմունակությունը:

    Ջոուլ մեկ կիլոգրամ աստիճան Ցելսիուսի համար միավորով։

    Գրվում է այսպես՝ Ջ/(կգ·°C)։

    5. Գրել տեսակարար ջերմունակությունը սահմանող բանաձևը:
    6. Ինչո՞ւ մեծ լճերի, ծովերի առափնյա վայրերում եղանակը մեղմ է:
    Մեծ լճերի և ծովերի առափնյա վայրերում եղանակը մեղմ է, որովհետև ջուրը մեծ տեսակարար ջերմունակություն ունի։
    7. Ի՞նչ բանաձևով են որոշում տաքանալիս մարմնի ստացած ջերմաքանակը: Իսկ սառչեիս մարմնի տված ջերմաքանակը:

    Q = c · m · (t₂ − t₁)

    որտեղ՝

    • Q — ջերմաքանակ

    • c — տեսակարար ջերմունակություն

    • m — մարմնի զանգված

    • t₁ — սկզբնական ջերմաստիճան

    • t₂ — վերջնական ջերմաստիճան


    8. Ձևակերպեք ջերմափոխանակման օրենքը:
    Ջերմափոխանակության ժամանակ տաք մարմինների տված ջերմաքանակը հավասար է սառը մարմինների ստացած ջերմաքանակին։

    9. Գրել ջերմային հաշվեկշռի հավասարումը:
    Q₁ + Q₂ + Q₃ + … = 0
    Սա նշանակում է, որ տաք մարմինների տված ջերմաքանակների գումարը հավասար է սառը մարմինների ստացած ջերմաքանակների գումարին։

Рассказ Сергея Довлатова «Двести франков с процентами»

На окраине Парижа в самом конце грязноватой улицы Матюрен-Сен-Жак есть унылый пятиэтажный дом. Под чердаком его снимал мансарду высокий кудрявый юноша с азиатскими глазами. Утром он с потертым бюваром торопился в канцелярию герцога Орлеанского, где служил младшим делопроизводителем. Локти его тесного сюртука и колени панталон блестели. Юноша замазывал предательски лоснящиеся места чернилами. Чернил в канцелярии герцога Орлеанского хватало с избытком. Питался он скверно, луком и разбавленным вином (во Франции плохое вино дешевле керосина). Юноша ненавидел лук и был равнодушен к вину.

Напротив его дома был маленький трактир. Над дверью висела сосновая шишка из меди размером с хорошую тыкву. Заведение так и называлось — «Сосновая шишка». Иногда после работы юноша заходил сюда и долго вдыхал аромат жареной картошки. Потом небрежно говорил хозяину:

— Заверните-ка…

— Но вы и так должны мне сорок франков! — негодовал папаша Жирардо.

— Вот погодите немного, — заверял его юноша, — скоро я разбогатею и щедро вам отплачу.
В результате он уносил к себе в мансарду немного жареной картошки. Его долг папаше Жирардо все увеличивался.

И вот, в один прекрасный день высокий кудрявый юноша с азиатскими глазами исчез. Его комнатушку под чердаком занял другой молодой человек в таких же лоснящихся холщовых панталонах.

Шли годы. Трактир «Сосновая шишка» приходил в упадок. В бедном студенческом квартале трактирщику с добрым сердцем разбогатеть нелегко. Наконец папаша Жирардо заколотил ставни. Теперь он промышлял с маленьким лотком в аристократическом квартале Сен-Жермен. Может быть, кто-нибудь из богачей, утомленных трюфелями и шампанским, захочет отведать жареной картошки?

Как-то раз возле него остановился фиакр, запряженный парой гнедых лошадей. Сначала высунулась нога в козловом башмаке с серебряной пряжкой. Затем появился весь господин целиком. Вишневого цвета фрак, белоснежное жабо, и над всем этим — курчавые седеющие волосы и молодые азиатские глаза. Святая Мария! Папаша Жирардо узнал бедного юношу из мансарды. И тот узнал своего кредитора, обнял его и прижал к широкой груди, стараясь не помять жабо.

— Я, кажется, что-то задолжал тебе? — спросил нарядный господин.

— Ровно двести франков, — ответил торговец, — деньги сейчас были бы очень кстати!

— Денег у меня при себе нет, — заявил господин, — нашему брату не очень-то много платят. Но я щедро расплачусь с тобой, дружище. Я расплачусь с тобой… бессмертием!

И, хлопнув изумленного торговца по плечу, он исчез в роскошном подъезде, возле которого дежурил угрюмый привратник в ливрее с золотыми галунами.

Прошло три месяца. Папаша Жирардо возвращался домой. Сегодня ему не удалось продать ни единой картофелины. Видно, трюфели и шампанское не так уж быстро надоедают аристократам. Он свернул за угол и обмер. Десятки шикарных экипажей запрудили улицу Матюрен-Сен-Жак. Возле заколоченных ставен его кабачка толпился народ. Нарядные господа в блестящих цилиндрах колотили в запертые двери лакированными штиблетами, восклицая:

— Открывай скорее, наш добрый Жирардо! Мы проголодались!

— В чем дело? — произнес торговец. — Чему я обязан?!

Какой-то щеголь с удивлением посмотрел на него.

— А ты не знаешь, старик? Да ведь это «Сосновая шишка»! Самый модный кабачок Франции!

— Вы смеетесь надо мной! — взмолился бедняга Жирардо.
Щеголь достал из кармана томик в яркой обложке.

— Читать умеешь?

Папаша Жирардо кивнул.
Щеголь раскрыл книжку.

— «Жизнь теперь представляется в розовом свете!..» — воскликнул герцог. Затем он и его друзья направились в кабачок «Сосновая шишка» на улице Матюрен-Сен-Жак, где достопочтенный мэтр Жирардо чудесно накормил их…”

— Назовите мне имя сочинителя! — вскричал потрясенный торговец.

И услышал в ответ:

— Александр Дюма!

Ответьте на вопросы по тексту:

Опишите внешность главного героя, где он жил, как назывался трактир?
Главный герой — высокий кудрявый юноша с азиатскими глазами. Он носил тесный сюртук и холщовые панталоны с лоснящимися локтями и коленями, которые замазывал чернилами.

Почему хозяин трактира давал юноше еду в долг?
Хозяин, папаша Жирардо, был добрым человеком и жалел бедного юношу. Он видел, что тот живёт очень скромно и плохо питается.

Что однажды случилось с главным героем, куда он исчез?
Однажды юноша внезапно исчез из своей мансарды. Прошли годы, и выяснилось, что он стал знаменитым писателем — Александр Дюма.

Как изменилась жизнь трактирщика спустя годы? Чем он стал заниматься?
Трактир «Сосновая шишка» пришёл в упадок, и папаша Жирардо был вынужден заколотить ставни. Он стал торговать жареной картошкой с маленького лотка чтобы просто заработать на жизнь.

При каких обстоятельствах старые знакомые встретились вновь?
Они встретились случайно: к лотку Жирардо подъехал роскошный экипаж, и из него вышел богато одетый господин. Это оказался бывший бедный юноша. Он узнал трактирщика, обнял его и пообещал расплатиться.

Что означают слова: «Я расплачусь с тобой бессмертием?» Как это возможно?
Эти слова означают, что писатель увековечит имя трактирщика в своём произведении. В книге Дюма упоминается трактир «Сосновая шишка» и мэтр Жирардо. Благодаря этому имя трактирщика станет известным и сохранится в литературе — то есть станет «бессмертным».

Как вы думаете, это грустная или смешная история? Аргументируйте свою точку зрения.
Эта история одновременно и грустная, и смешная. Грустная — потому что юноша жил в бедности, а добрый трактирщик разорился. Но в то же время она смешная и светлая: писатель сдержал слово и необычным образом отплатил долг. В конце происходит неожиданный поворот — бедный кабачок становится самым модным местом во Франции. История показывает, что доброта и вера в человека могут быть не в пустую.