пряжа-нить
сеть-верёвока
корыто-лохань
изба-хижина
крестьянка – женщина, которая живет в деревне
дворянка – богатая уважаемая женщина
терем-купол
крыльцо-балкон, веранда
слуга – человек, который работает на своего хозяина/хозяйку
душенька – душа (см. словарь)
конюшня-место для лошадей
царица – глава сказочного государства
дворец – красивый дорогой дом, в котором живёт царь и его семья
бояре и дворяне – богатые, уважаемые люди
стража-охрана
Daily Archives: February 13, 2024
ԿՐԹՈՒԹՅՈՒՆԸ ԴՍԵՂՈՒՄ
Հովհ. Թումանյանը նախնական կրթությունը ստացել է հայրենի գյուղում: Նրա առաջին ուսուցիչը, որից սովորել է իր նախնական գրաճանաչությունը, եղել է հայրը՝ Տեր-Թադևոսը՝ գյուղի գրագետ ու առաջադեմ անձնավորություններից մեկը:
Ապա՝ ութ տարեկան հասակում գյուղի մի խումբ երեխաների հետ հաճախել է իր հորեղբոր՝ Գրիշկա բիձու նորաբաց դպրոցը, որտեղ աշակերտները մատիտներն արճիճից էին պատրաստում, թանաքն էլ՝ կակաչ ծաղկից: Բացի գրել-կարդալուց, մանուկ Հովհաննեսը հորեղբոր մոտ սովորել է նաև երգել, քանի որ Գրիշկա բիձան «լավ ձայնավոր տիրացու» էր: Այստեղ Թումանյանը սովորել է մի քանի ամիս. ուսուցումն անկանոն է եղել և շուտով դադարել է:
Այնուհետև մանուկ Հովհաննեսն ընդունվել է Սահակ վարժապետի դպրոցը:
Թումանյանի մոր՝ Սոնայի նախաձեռնությամբ Դսեղի հասարակության, ի դեմս հոգաբարձուների, և տիրացու Սահակի միջև կնքվել է պայմանագիր, որի համաձայն՝ վերջինիս տարեկան վճարվելու էր 130 ռուբլի, և աշակերտների թիվը չէր գերազնացելու 35-ը:
Սահակ վարժապետի դպրոցը Տեր-Թոդիկյան տիպի էր. նա մտավոր չնչին պաշարի դիմաց կիրառում էր մանկավարժական խիստ մեթոդներ՝ երկաթե գավազանով ու մեծ կաղնենու քանոնով ծեծ, հայհոյանք:
Այն ժամանակ նման անաստված ծեծն ընդունված էր գյուղական ուսումնարաններում: «Մանկավարժական տեռորից» Թումանյանը զերծ է մնացել. ինչպես բանաստեղծն ինքն է գրել ինքնակենսագրական նոթերում. «վարժապետը քաշվում էր հորիցս, մանավանդ մորիցս էր վախենում»:
Սահակ վարժապետի դպրոցում Թումանյանը սովորել է մեկ տարուց ոչ ավելի (1878/79 ուս. տարում): Դպրոցական առաջին տարիներին բանաստեղծը գիտելիքի մեծ պաշարի փոխարեն ստացել է այն նվազագույնը, որը անհրաժեշտ էր բորբոքելու իմացության ծարավը և մղելու ինքնազարգացմանը:
Այս դպրոցի փակվելուց հետո սկսվում է Թումանյանի ուսումնառության հաջորդ փուլը Ջալալօղլում:
Ռացիոնալ թվերի բաժանումը
Տարբեր նշաններով երկու ռացիոնալ թվեր բաժանելու համար պետք է՝
- բաժանել այդ թվերի մոդուլները,
- արդյունքի դիմաց դնել «−» նշանը:
Ուշադրություն՝
(−):(+)=(−)
(+):(−)=(−)
Միևնույն նշաններով երկու ռացիոնալ թվեր բաժանելու համար պետք է՝
- բաժանել այդ թվերի մոդուլները,
- արդյունքի դիմաց դնել «+» նշանը
Ուշադրություն՝
(+):(+)=(+)
(−):(−)=(+)
Ռացիոնալ թվերի բաժանումը կարելի է բերել բազմապատկման դեպքին:
Ճիշտ է հետևյալ բանաձևը՝
Օրինակ 1.
Օրինակ 2.
Օրինակ 3.
Առաջադրանքներ․
1)Հաշվե՛ք․
ա)(+4/5):(+1/8)=4/5×8=32/5
բ)(-8/9):(-2/3)=8/9×3/-2=24/18
գ)(-5ամբ6/7):(-9ամբ5/14)=-41/7:131
դ)(+17ամբ1/2):(+4ամբ2/15)=
ե)(-1ամբ9/17):(-2/17)=
զ)(-12ամբ3/5):(-3ամբ1/2)=
2)Կատարե՛ք գործողությունները․
ա)(-17ամբ14/25+8ամբ1/25)։(-7/25)=
բ)(-7/9+4/5)։(-7/10)=
գ)(-18ամբ2/9-11ամբ1/3)։(-8/9)=
դ)(20ամբ5/7-1ամբ3/14)։(-5ամբ5/28)=
3)Համեմատման ի՞նչ նշան պետք է դնել աստղանիշի փոխարեն, որպեսզի ստացված համեմատումը ճիշտ լինի․
ա)(+8ամբ1/5):(-41/100) * 0
բ)(-15/17):(-9/11) * 0
գ)(-25/29):(+14/15) * 0
դ)0:(-6ամբ3/10) * 0
ե)0:(+1ամբ1/4) * 0
զ)(+5):(-141/25) * 0
Լրացուցիչ աշխատանք (տանը)․
1)Հաշվե՛ք․
ա)(-7/8):(+5/16)=-7/8×16/5=-7×3/5=-21/5
բ)(+4/15):(-2/25)=-(4/15×25/2)=7×5:3=-35/3
գ)(-4ամբ3/4):(+1ամբ9/10)=(-19/4:19/10)=-(19/4×10/19)=-5/2
դ)(-11ամբ4/7):(+24ամբ5/14)=-81/7:341/14=-81/7×14/341=-162/341
ե)(+17ամբ3/8):(-16ամբ7/16)=139/8:(-263/16)=139/8x(-16/263)=-417/263
զ)(+113ամբ2/5):(-63/100)=567/5:-63/100=-(567/5×100/63)=-1260/7
2)Տառի փոխարեն ի՞նչ թիվ գրելու դեպքում կստացվի հավասարություն․
ա)0:(-3/5)=0
բ)(-32):4/25=-8
գ)a:(-7)=4ամբ9/10
դ)-(-9/10):9/10=1
ե)(-a):7/12=3/35
զ)a:32/45=-65/72