Մեծությամբ 4-րդն մայրցամաքն է: Այնտեղ կա 12 պետություն:

Հարավային Ամերիկայում, որ ձևով նման է եռանկյան, ընդամենը 12 անկախ երկիր կա, նաև Գվիանան, որը պատկանում է Ֆրանսիային: Այս մայրցամաքի հսկայական մասը զբաղեցնում են Ամազոնյան ավազանի արևադարձային անտառները, որոնք կազմում են աշխարհի անտառածածկույթի մեկ երրորդը:

Մայրցամաքի խոշոր գետերից են Պարանան, որը, Պարագվայ խոշոր վտակն ընդունելով, դառնում է լայնահուն, դանդաղահոս և Օրինոկոն, որի Չուրուն վտակի վրա է գտնվում աշխարհի ամենաբարձր՝ Անխել ջրվեժը (1054 մ): Հարավային Ամերիկայում լճեր քիչ կան (Պոոպո, Մարակաիբո): Կենտրոնական Անդերում է երկրագնդի ամենաբարձրադիր (3816 մ) լիճը՝ Տիտիկական:

Հարավային Ամերիկայում կան անապատներ, բարձրաբերձ լեռներ: Մայրցամաքի ամենամեծ պետությունը Բրազիլիան է։ Հարավային Ամերիկայի ամենաբարձր լեռը Ակոնկագուան է 6.960 մետր բարձրությամբ, որը գտնվում է Արգենտինայում: Արգենտինայում է գտնվում նաև մայրցամաքի ամենամեծ անապատը` Պատագոնիան։ Ամենաերկար գետը Ամազոնն է, որը հիմնականում հոսում է Բրազիլիայի տարածքով, ընդհանուր երկարությունը կազմում է 6.440 կիլոմետր։  Ամազոնում են գտնվում պիրանյա ձկները և հսկա ալիգատոր կոկորդիլոսները։ Հարավային Ամերիկան հարուստ է պղնձի, անագի, մոլիբդենի, ալյումինի, զմրուխտի, նավթի ու ածուխի հանքեր:

Մեծությամբ 3-րդ մայրցամաքն է: Այնտեղ կա 3 խոշոր պետություն՝ ԱՄՆ, Կանադա, Մեքսիկա: Հյուսիսային Ամերիկա մայրցամաքը ներառում է Կանադան, ԱՄՆ-ը, Կարիբյան ծովի կղզիները և Կենտրոնական Ամերիկայի երկրները, որոնք ցամաքի նեղ շերտով ձգվում են Միացյալ Նահանգների և Հարավային Ամերիկայի միջև:

Այս խոշոր մայրցամաքում ավելի քան 20 երկիր կա, Կանադայից` աշխարհի երկրորդ մեծագույն երկրից մինչև մանր կղզիներ, ինչպիսիք են Գրենադան և Սենթ Լուսիան: Ամենամեծ պետությունը Կանադան է: Ամենամեծ քաղաքը Մեխիկոն է: Ամենաբարձր լեռնագագաթը Մաք Քինլին է, գտնվում է Միացյալ Նահանգների Ալյասկա նահանգում: Այս մայրցամաքի ամենամեծ լիճը Վերին լիճն է, գտնվում է Միացյալ Նահանգների և Կանադայի միջև, իսկ ամենամեծ անապատը Մեծ ավազանն է , որը գտնվում է Միացյալ Նահանգներում: Ամենաերկար գետը Միսիսիպին է, որն ունի 3734 մետր երկարություն: Ամենամեծ կղզին Գրենլանդիան է: Հիմնական օգտակար հանածոներն են արծաթը, ոսկին, պղինձը, արճիճը, ցինկը, գրաֆիտը, մոլիբդենը, նիկելը: Իսկ վառելիքի պաշարներից կան նավթի, ածուխի, բնական գազի և ուրանի պաշարներ:

Ավստրալիան միակ մայրցամաքն է, որի ողջ տարածքը պատկանում է մեկ պետության։ Այստեղ են բնակվում պարկավորները՝ կաթնասունները, որոնք իրենց ձագուկներին պահում են փորի վրայի պարկում։ Թռչուններից ամենամեծը էմու ջայլամն է, ամենագեղեցիկը՝ դրախտահավը։ Ավստրալիայի արևելյան ափի երկայնքով ձգվող Մեծ արգելախութն աշխարհի ամենամեծ կորալյան խութն է։

Այս տարածաշրջանը ներառում է Ավստիալիան, Նոր Զելանդիան, Պապուա Նոր Գվինեան և հազարավոր կղզիներ, որոնք ձգվում են Խաղաղ օվկիանոսում: Սա աշխարհի ամենանոսր բնակեցված շրջաններից է: Որոշ երկրներ կազմված են հարյուրավոր կղզիներից:

 Զարմանալի փաստեր

Ամբողջ տարածքը պատկանում է 1 պետության:

Մեծ արգելախութը աշխարհի ամենամեծ կորալյան խութն է:

Ուլուրուն ամենամեծ մերկ ժայռաբեկորն է:

Պապուա Նոր Գվինեայում ապրում են 700 ցեղեր:Ա

Բնիկներն Ավստրալիա են եկել 40.000 տարի առաջ:

Մեծությամբ 2-րդ աշխարհամասն է:  Նրա ազգաբնակչությունը կազմում են հարյուրավոր բնիկ ցեղեր՝ իրենց բազմազան մշակույթներով։ Աֆրիկան ամենատաք մայրցամաքն է, որտեղ 53 պետություն կա։ Այստեղ է գտնվում աշխարհի ամենամեծ անապատը՝ Սահարան։

Աֆրիկյան սավաննաներում բնակվում են ռնգեղջյուր, ընձուղտ, զեբր ու բորենի, կենդանիների արքան՝առյուծը և ցամաքային ամենախոշոր կենդանին՝ աֆրիկյան փիղը: Հասարակածային խոնավ անտառներում’ ջունգլիներում հազարավոր կենդանիներ ու թռչուններ կան: Գետերում ու լճերում պատսպարված են կոկորդիլոսներն ու գետաձիերը:

Այս մայրցամաքը  Աֆրիկա են անվանել հին հռոմեացիները՝ տեղաբնիկ «աֆարիկ» ցեղի անունով: Ըստ զբաղեցրած տարածքի՝ Աֆրիկան երկրագնդի երկրորդ մայրցամաքն է՝ Եվրասիայից հետո: Դեռևս մեր թվականությունից շատ դարեր առաջ Աֆրիկայի հյուսիսային ափերն են այցելել փյունիկեցիները, հին հռոմեացիները, հին հույները: Ոսկի, փղոսկր և թանկարժեք փայտանյութ հայթայթելու համար եգիպտական փարավոնները արշավախմբեր են ուղարկել դեպի Նեղոս գետի վերին հոսանքները:

Զարմանալի փաստեր

Սահարան աշխարհի ամենամեծ անապատն է:

Նեղոսն աշխարհում երկրորդ ամենաերկար գետն է:

Այստեղ է գտնվել աշխարհի ամենամեծ ադամանդը:

Նեղոսյան կոկորդիլոսն աշխարհում ամենամեծն է:

Աշխարհի ամենամեծ գորտը Կամերունում է: Այն կարող է հասնել մինչև տնային կատվի չափերի և կոչվում է գողիաթ:

Վարժ 198

Ասա,՛ թե որ արտահույտությունների արժեքներն են հավասար

524 +160=684

400+220+800=1420

300+180=480

400+124+(80+80)=684

620+800=1420

(80+100)+300=480

524+(100+60=684

120+400+800=1320

160+140+180=480 

Խնդիր 204

ա)Երեք արկղում միասին կա 135 կգ խնձոր։Առաջինում կա 15կգ ավելի, քան երրորդում իսկ երկրորդում 12 կգ ավելի քան երորդում։Որքան խնձոր կա յուրաքանչյուր արկղում

Լուծում ՝

135-15-12=108

108։3=36

36+15=51

36+12=48

Պատասխան՝ առաջին՝ 51կգ,երկրորդ՝48կգ,երրորդ՝36կգ

բ)440 ուղեվորի համար նախատեսված <<Բոյինգ 777>> ինքնաթիռն ունի երեք սրահ։երկրորդ սրահի նստատեղերը 30-ով ավելիեն առաջինի նստատեղերից։երրորդ սրահի նստատեղերը 8-ով ավելիեն առաջին սրահի նստատեղերից։Որքան նստատեղ կա յուրաքանչուր սրահում։

Լուծում՝  440-30-8=402

402։3=134
134+30=164

134+8=142

Պատասխան ՝առաջին՝ 134,երկրորդ՝164,երրորդ՝ 142

Խնդիր 205

Հակոբն ունի 50 դրամ ավելի,քան Արան։ Արան ունի 30դրամ քիչ,քան Հայկը։ Նրանք ընդամենը ունեն  650 դրամ։

Որքա՞ն դրամ ունի նրանցից յուրաքանչյուրը։

Լուծում՝

50+30=80

650-80=570

570:3=190

190+50=240

190+30=220

220-30=190

Պատասխան ՝Արա՝190դր,Հայկ՝220դ,Հակոբ՝240դ

В одном сказочном городе жили коротышки. Так
их звали потому, что они были очень маленькими.
В городе у них было очень красиво. Вокруг каждого
дома росли цветы: маргаритки, ромашки, одуванчики.
Там даже улицы назывались именами цветов: улица Колокольчиков, аллея Ромашек, бульвар Васильков. А сам город назывался Цветочным городом. Он
располагался на берегу ручья, за ручьём был лес.
Коротышки изготовляли из берёзовой коры лодочки, переплывали через реку и ходили в лес за ягодами, за грибами, за орехами. Собирать ягоды было
трудно, а за орехами и вовсе нужно было залезать на
высокий куст, да ещё затаскивать с собой пилу. Грибы приходилось распиливать на части и притаскивать
по кусочкам домой. Так проходила жизнь в Цветочном городе

Մշուշների շղարշի տակ
Աշնան խաշամն է խշխշում,
Քամու ձեռքերն անհամարձակ
Ամպի փեշերն են քաշքշում:
Ամպը լեզուն կուլ է տվել,
Հնար չունի որոտալու:
Ցերեկն էլ է ցրտից կծկվել,
Չէ՛, երևի ձյուն է գալու:

Առաջադրանքներ

1.Անծանոթ բառերը դո՛ւրս գրիր և բառարանի օգնությամբ բացատրի՛ր:

շղարշ-Թափանցիկ

խաշամ-թափված աշնան տերև

որոտալ-գոռալ

կծկվել-կուչ գալ

2. Ընդգծված բառերը գործածի՛ր նախադասությունների մեջ:

Սիրում եմ գարնան շղարշոտ եղանակը։

Անտառում լռություն է,միայն խաշամն է խշխշում։

Հեծանիվից վայր ընկա, ձեռքս կոտրեցի ։

Ես միամիտ լեզուս կծեցի։

Գորշ ամպերը ծածկել են արևը։

Երկինքը որոտաց և անձրև եկավ ։

3. Վերնագրի՛ր բանաստեղծությունը:

<<Աշնանային հեքիաթ>>

4.   Ինչպե՞ս ես հասկանում հետևյալ պատկերները.

1,Մշուշների շղարշի տակ…

Մառախլապատ է,ամպամած։

2,Ամպը լեզուն կուլ է տվել…

Ամպամած է ։

3,Ցերեկն էլ է ցրտից կծկվել…

Ցուրտ ու տխուր է։

5.Կարդալիս՝

1.  ի՞նչ գույներ ես տեսնում,

Ես տեսնում եմ մռայլ ու գորշ գույներ։

1.  ի՞նչ ձայներ ես լսում:

Ես լսեցի տերևների խշխշոց,ամպերի գոռգոռոց,որոտ,քամու սվվոց։

վարժ 197

հաշվիր օգտվելով հատկություններից

ա)8+56+12=76

8+12=20

20+56=76

240+60+248=548

240+60=300

248+300=548

247+950+50=1247

950+50=1000

1000+147=1247

98+998+9998+2+2+2=

98+2=100

998+2=1000

9998+2=10000

10000+1000+100=11100

7+8+9+10+11+12+13=70

13+7=20

8+12=20

9+11=20

20+20+20+10=70

199 հաշվիր արտահայտության արժեքը

ա)453000:(6×50)-(200000-36×5530)=590

1)6×50=300

2)36×5530=199080

3)200000-199080=920

4)453000:300=1510

5)1510-920=590

բ)427400:(4×50)-(34×66-345):3=1504

1. 4×50=200
2. 34×66=2244
3. 2244-345=1899
4. 427400:200=2137
5. 1899:3=633
6. 2137-633=1504

200 Հաշվիր օգտվելով գծագրում բերված տվյալներից

• A- ից D ճանապարհի երկարությունը

AD=AB+ BC +CD=65 կմ200 մ + 72կմ 400մ կմ+30 կմ 800մ =168կմ 400մ

• B -ից E ճանպարհի երկությունը

BE=BC+CD+DE= 72կմ 400մ կմ+30 կմ 800մ+80կմ 600մ=183 կմ 800 մ

•  A-ից E ճանապարհի երկարությունը

AE=AB+BC+CD+DE=65 կմ200 մ + 72կմ 400մ կմ+30 կմ 800մ +80 կմ600մ=249կմ